Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Bạn từng bị sưng hạch ở cổ và lo lắng không biết là gì, phải làm sao? Bài viết này sẽ dẫn dắt bạn hiểu rõ về viêm hạch bạch huyết ở cổ — từ định nghĩa, các biểu hiện thường gặp, phân loại cấp tính, đến tình trạng đau hay không, và hạch có sờ thấy hay nằm sâu. Chúng ta còn bàn về hạch bên phải, ở trẻ em, cách nhận biết qua hình ảnh và những điều nên kiêng khi bị viêm. Mình viết bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu để bạn biết khi nào cần khám bác sĩ.
Viêm Hạch Bạch Huyết Ở Cổ Là Gì
Viêm hạch bạch huyết ở cổ là khi các hạch ở vùng cổ sưng lên do hệ miễn dịch phản ứng với nhiễm trùng. Nguyên nhân thường là viêm họng, viêm mũi xoang, cảm lạnh hoặc cúm. Hạch lọc vi khuẩn và tế bào lạ nên sẽ phồng khi cơ thể đang chống lại tác nhân gây bệnh.
Viêm hạch bạch huyết cấp tính là tình trạng hạch bị nhiễm trùng, khiến cơ thể sản sinh nhiều tế bào bạch huyết để đánh trả, dẫn tới sưng, đau hoặc có thể kèm sốt. Thường thấy ở cả người lớn và trẻ em; ở trẻ, hạch cổ là nhóm tế bào lympho dễ phản ứng khi nhiễm trùng.
Thường hạch cổ là các khối nhỏ, tròn hoặc bầu dục, đôi khi chứa dịch và đau khi chạm. Phần lớn là lành tính, sẽ nhỏ lại khi nhiễm trùng khỏi. Tuy nhiên, cần đi khám nếu hạch to kéo dài, đau nhiều, sốt cao hoặc có triệu chứng bất thường để loại trừ nguyên nhân nghiêm trọng.
Viêm Hạch Bạch Huyết Ở Cổ
Viêm hạch bạch huyết ở cổ là khi các hạch ở vùng cổ sưng lên vì hoạt động của hệ miễn dịch để chống lại viêm nhiễm. Tình trạng này thường thấy khi cơ thể phản ứng với bệnh lý tại vùng cổ, khiến hạch to, đau hoặc mềm khi sờ vào.
Trên cơ thể có khoảng 500–600 hạch bạch huyết rải rác dọc theo đường mạch bạch huyết. Nhiều hạch nằm nông dưới da ở gáy, cổ, sau tai, cằm, hàm; một số khác nằm sâu trong ổ bụng hay lồng ngực. Bạn cũng dễ sờ thấy hạch ở nách và bẹn liên quan đến nhiễm trùng tại chi.
Phần lớn trường hợp sưng hạch ở cổ là phản ứng viêm bình thường do nhiễm trùng như viêm họng, viêm mũi xoang hay viêm amidan. Tuy nhiên, nếu hạch sưng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, đây có thể là cảnh báo các bệnh lý khác, kể cả ung thư. Nên đi khám nếu lo lắng để được tư vấn và đánh giá.
Viêm Hạch Bạch Huyết Cấp Tính
Viêm hạch bạch huyết cấp tính là tình trạng mạch bạch huyết bị nhiễm trùng, khi đó cơ thể tạo ra nhiều tế bào bạch huyết để chống lại mầm bệnh nên hạch bị sưng to. Thường xảy ra nhanh, kèm cảm giác căng hoặc đau quanh vùng hạch.
Dấu hiệu hay gặp là hạch to đột ngột, nhìn thấy rõ và đau khi chạm vào, tăng nhạy cảm, có thể kèm sốt. Nếu có vết thương gần đó có thể thấy vệt đỏ chạy dọc về phía hạch — dấu hiệu viêm lan tới mạch bạch huyết.
Nguyên nhân thường là phản ứng hệ miễn dịch với nhiễm trùng như cảm lạnh, cúm, viêm họng hoặc nhiễm trùng da; nhiều viêm ở vùng đầu cổ khiến hạch sưng. Vì triệu chứng giống nhiều bệnh khác, cần khám bác sĩ để xác định nguyên nhân.
Nếu nghi ngờ viêm hạch bạch huyết cấp, nên đi khám để bác sĩ kiểm tra; có thể cần kháng sinh nếu do vi khuẩn hoặc chườm ấm và nghỉ ngơi khi nhẹ. Nếu hạch đau nhiều, sốt cao hoặc đỏ lan rộng, cần tái khám hoặc cấp cứu sớm.
Viêm Hạch Bạch Huyết Ở Mặt Đau Và Có
Viêm hạch bạch huyết ở mặt thường xuất phát từ nhiễm trùng vùng gần như mũi, xoang, họng, răng hoặc tổn thương da. Lúc đầu hạch sẽ sưng, đỏ và đau, rồi triệu chứng có thể nặng dần nếu vi khuẩn xâm nhập sâu hơn. Cảm giác đau thường tăng lên khi chạm vào hạch.
Có thể xuất hiện chảy dịch mủ ở hạch nếu nhiễm khuẩn nặng, kèm theo sốt cao trên 38,3°C kéo dài và mệt mỏi. Viêm hạch cấp là tình trạng phổ biến ở cả trẻ em và người lớn; bạn có thể sờ thấy hạch ở cổ, nách hoặc bẹn, nhưng nhiều hạch nằm sâu trong lồng ngực.
Viêm hạch mặt không phải là một bệnh riêng mà thường là biểu hiện hệ bạch huyết phản ứng với tác nhân xâm nhập. Khám kỹ và hỏi tiền sử giúp gợi ý nguyên nhân; nếu hạch không đau và không đỏ có thể là dấu hiệu khác. Khi chảy mủ, đau tăng hoặc sốt cao, nên đi khám sớm để được xử trí kịp thời.
Hạch Bạch Huyết Ở Cổ Có Sờ Thấy Không
Bạn hoàn toàn có thể sờ thấy một số hạch bạch huyết ở cổ, như những hạt nhỏ dưới da, tương tự ở nách hay bẹn. Tuy nhiên nhiều hạch khác nằm sâu trong lồng ngực, ổ bụng nên không sờ được. Việc này phụ thuộc vị trí và nguyên nhân.
Khi bị sưng, hạch ở cổ thường nổi lên như hạt đậu hoặc lớn hơn, có thể nhìn thấy hoặc sờ thấy. Khối có thể mềm, đau khi chạm, đôi khi da quanh đỏ. Viêm họng, nhiễm trùng răng hoặc nhiễm khuẩn khác thường gây hạch phản ứng.
Bình thường hạch rất nhỏ và khó thấy, chỉ khi phản ứng với nhiễm trùng hoặc bị ung thư mới phình to. Thường hạch sưng sẽ gần cơ quan đang có vấn đề, nên vị trí giúp bác sĩ suy đoán nguyên nhân.
Nên đi khám nếu hạch to kéo dài hơn hai tuần, ngày càng to, cứng, không đau hoặc dính cố định, hoặc kèm sốt, sụt cân, đổ mồ hôi ban đêm. Phần lớn nổi hạch do nhiễm trùng là lành tính, nhưng khám sớm giúp loại trừ nguyên nhân nghiêm trọng.
Hạch Bạch Huyết Ở Cổ Bên Phải
Hạch bạch huyết ở cổ bên phải là những khối mô nhỏ, hình hạt đậu hoặc trứng nằm dưới cằm, phía sau và hai bên cổ. Khi chúng phình to bạn có thể sờ thấy một cục dưới da; thường đó là biểu hiện hệ miễn dịch đang hoạt động để chống lại tác nhân xâm nhập qua mũi, họng hoặc da.
Nguyên nhân thường gặp là các nhiễm khuẩn hoặc viêm vùng lân cận như viêm họng, viêm xoang, viêm tuyến nước bọt hoặc nhiễm trùng da. Hạch là “trạm lọc” nơi tế bào lympho B, T phát hiện và tiêu diệt vi khuẩn, virus; nên khi cơ thể phản ứng, hạch sẽ sưng to. Bạn cũng có thể sờ thấy hạch ở nách, bẹn hoặc sâu hơn trong lồng ngực, ổ bụng.
Hầu hết trường hợp hạch sưng do nhiễm trùng sẽ tự cải thiện hoặc giảm khi điều trị nguyên nhân, nhưng cần lưu ý: nếu hạch cứng, cố định, ngày càng to, tồn tại hơn 2 tuần hoặc kèm sốt cao, sụt cân, đổ mồ hôi ban đêm, đặc biệt ở người trên 40 và hạch nằm gần xương đòn, hãy đi khám để được siêu âm hoặc sinh thiết nếu cần.
Viêm Hạch Bạch Huyết Ở Cổ Trẻ Em
Viêm hạch bạch huyết ở cổ ở trẻ em là khi một hoặc vài hạch vùng cổ phản ứng với nhiễm trùng, khiến hạch sưng to, vùng da có thể đỏ và đau khi chạm. Trẻ thường bị sau viêm đường hô hấp, viêm họng hoặc nhiễm trùng răng; vị trí hạch thường gần nguồn nhiễm.
Triệu chứng hay gặp gồm sốt, đau họng, nghẹt mũi, ho, kém ăn và mệt mỏi; trẻ có thể nhức mỏi cơ thể hoặc xanh xao. Hạch bình thường nhỏ dưới 1 cm nhưng khi viêm sẽ to hơn, mềm hoặc hơi cứng, đôi khi có mủ nếu nhiễm khuẩn nặng.
Nên đưa trẻ đi khám nếu hạch to kéo dài, sờ thấy cứng hoặc dính vào mô, kèm sốt cao, sụt cân hoặc mệt nhiều. Bác sĩ khám lâm sàng, có thể làm xét nghiệm máu, siêu âm hoặc lấy mẫu; điều trị tùy nguyên nhân, gồm kháng sinh, chăm sóc tại nhà và theo dõi.
Viêm hạch bạch huyết ở cổ thực ra là biểu hiện cơ thể đang chống lại nhiễm trùng: thường sưng, đau, có thể sờ thấy (kể cả bên phải), xuất hiện cấp tính và không hiếm ở trẻ em, đôi khi kèm đau vùng mặt. Hình ảnh sưng giúp chẩn đoán, còn việc kiêng cữ—nghỉ ngơi, tránh rượu, đồ chiên nhiều dầu và thực phẩm gây đầy hơi, giữ vệ sinh—giúp hỗ trợ hồi phục. Phần lớn trường hợp tự giới hạn, nhưng nếu hạch to nhanh, đau nhiều, sốt cao hoặc kéo dài, đừng chần chừ đi khám để được điều trị kịp thời. Chăm sóc đúng cách và lắng nghe cơ thể là chìa khóa để khỏe lại.
